Падыход, які зрушвае мэту тэрапіі: не пазбавіцца ад непрыемных перажыванняў, а перастаць дазваляць ім кіраваць жыццём.
Класічная логіка: каб жыць добра, трэба спачатку пазбавіцца ад трывогі, смутку, няўпэўненасці. ACT ставіць пытанне інакш: а калі гэтая ўмова невыканальная?
Даследаванні паказваюць, што спробы кантраляваць унутраныя перажыванні часта ўзмацняюць іх. Чым настойлівей чалавек стараецца не думаць пра непрыемнае, тым шчыльней пра гэта думае. Чым больш сіл ідзе на тое, каб не трывожыцца, тым шырэйшай становіцца вобласць пазбягання.
ACT прапануе перастаць змагацца і накіраваць вызвалены рэсурс на тое, што сапраўды важна, — нават калі трывога пры гэтым застаецца.
Прыняцце. Гатоўнасць адчуваць непрыемныя перажыванні, не спрабуючы іх неадкладна ліквідаваць. Не пакорнасць абставінам, а спыненне бескарыснай барацьбы з сабой.
Кагнітыўнае раздзяленне. Уменне бачыць думку як думку, а не як факт. Паміж «я няўдачнік» і «ў мяне з’явілася думка, што я няўдачнік» — істотная розніца ў тым, наколькі гэта кіруе паводзінамі.
Кантакт з цяперашнім. Навык заўважаць, што адбываецца зараз, замест жыцця ва ўспамінах і прагнозах.
Я-назіральнае. Досвед, у якім вы — не вашы думкі і ролі, а той, хто іх заўважае. Гэта дае ўстойлівасць, калі самаацэнка руйнуецца.
Каштоўнасці. Што для вас важна — не як мэта, якую можна дасягнуць і закрыць, а як напрамак. «Быць клапатлівым бацькам» — напрамак, «купіць кватэру» — мэта.
Дзеянне. Канкрэтныя крокі ў напрамку каштоўнасцей, пачынаючы з сённяшняга дня і пры тым стане, які ёсць.
У ACT шмат метафар і практыкаванняў на досвед, а не на тлумачэнне: з нечым трэба сутыкнуцца, каб зразумець, а не выслухаць. Праца часта пачынаецца з пытання не «што вас турбуе», а «як бы вы хацелі жыць, калі б турбота не была перашкодай».
Там, дзе праблему нельга ліквідаваць: хранічны боль, цяжкае захворванне, страта, незваротныя абставіны. Таксама пры хранічным пазбяганні — калі жыццё чалавека паступова звузілася да таго, што не выклікае дыскамфорту.
Праца звычайна карацейшая, чым у схема-тэрапіі: ад 10 да 25 сесій. Элементы ACT часта ўбудоўваюцца ў больш шырокую праграму КПТ.
Калі вы спецыяліст і хочаце асвоіць метад у працы — цэнтр мае праграмы, дзе яго вывучаюць.
Сістэмная падрыхтоўка ў кагнітыўна-паводзінскай тэрапіі: 13 модуляў, якія праводзяць ад метадалогіі і дыягностыкі да самастойнай працы з выпадкам пад супервізіяй.
Пастаяннае непакаенне, панічныя атакі, страх сітуацый, якіх раней не баяліся.
Нішто не радуе, няма сіл, усё патрабуе намаганняў, а сэнс таго, што адбываецца, губляецца.
Дакучлівыя думкі, ад якіх немагчыма пазбавіцца, і дзеянні, якія даводзіцца паўтараць.
Алкаголь, рэчывы, гульні, экраны — калі кантроль над гэтым страчаны.
Новая краіна, страта апор, адчуванне, што жыццё ідзе не там, дзе вы знаходзіцеся.
Напішыце нам — каардынатар удакладніць запыт і прапануе тэрапеўта, які працуе ў гэтым падыходзе.
