Кагнітыўная тэрапія на аснове ўсвядомленасці (MBCT)

Задача, пад якую створана праграма

Дэпрэсія схільная вяртацца. Пасля аднаго эпізоду верагоднасць наступнага прыкметна ўзрастае, пасля трох — становіцца высокай. Прычына ў тым, што пры кожным эпізодзе замацоўваецца механізм: невялікае зніжэнне настрою запускае звыклы ланцужок думак пра ўласную неспаможнасць і безнадзейнасць, і ланцужок сам раскручвае стан да паўнавартаснага эпізоду.

MBCT працуе менавіта з гэтым пераходам — з момантам, калі звычайны смутак пачынае ператварацца ў дэпрэсію.

Як гэта ўладкавана

Распазнаванне ранняга сігналу. Удзельнікі вучацца заўважаць самы пачатак спаду — цялесныя прыкметы, змену думак, звужэнне актыўнасці — да таго, як працэс набярэ сілу.

Выхад з рэжыму румінацыі. Пракручванне думак («чаму я такі», «што са мной не так») успрымаецца як спроба разабрацца, але ў сапраўднасці ўтрымлівае стан. Практыка ўсвядомленасці дае альтэрнатыву: пераключэнне з мыслення пра перажыванне на прамое назіранне за ім.

Разатаясамленне з думкамі. Ключавы навык: убачыць думку «я ні на што не варты» як псіхічную падзею, а не як паведамленне пра рэальнасць. Гэта паслабляе яе ўладу, не патрабуючы з ёй спрачацца.

Індывідуальны план. Да канца праграмы кожны ўдзельнік складае ўласны набор ранніх прыкмет і дзеянняў на выпадак іх з’яўлення.

Фармат

Восем штотыднёвых сустрэч у групе плюс штодзённая самастойная практыка. Структура блізкая да MBSR, але змест адаптаваны пад працу з дэпрэсіяй: дададзены кагнітыўныя элементы, а практыкі выбудаваны з улікам таго, як паводзіць сябе ўвага пры прыгнечаным настроі.

Калі праграма падыходзіць

Падыходзіць: пасля выхаду з дэпрэсіўнага эпізоду, для прафілактыкі; пры схільнасці да працяглага пракручвання думак; пры паўтаральных эпізодах у анамнезе.

Не падыходзіць як асноўнае лячэнне ў вострым эпізодзе дэпрэсіі. У гэты перыяд цяжка вытрымліваць штодзённую практыку, і першым крокам павінна быць тэрапія вострага стану, а пры неабходнасці — медыкаментозная падтрымка, прызначаная лекарам.

У цэнтры

MBCT уваходзіць у напрамкі цэнтра. Набор груп будзе анансаваны; элементы падыходу прымяняюцца ў індывідуальнай працы з кліентамі, якія выйшлі з дэпрэсіўнага эпізоду.