Metody o udowodnionej skuteczności
Pracujemy i uczymy wyłącznie podejść, których skuteczność została sprawdzona badaniami. Poniżej opisujemy, czym jest każda metoda, w czym pomaga i kiedy się ją wybiera.
Wybór metody to zadanie specjalisty, a nie klienta. Nie musisz z góry decydować, czy chcesz EMDR, czy terapię schematów: na pierwszych spotkaniach specjalista ocenia sytuację i proponuje podejście, a często kombinację podejść.
Te strony służą czemu innemu: żebyś rozumiał, co się będzie z Tobą robić i dlaczego.
Klasyczna CBT i jej najbliższe kierunki
Podejścia, z których wyrosła cała psychoterapia oparta na dowodach ostatnich dziesięcioleci.
Terapia poznawczo-behawioralna
Najlepiej przebadane podejście w psychoterapii. Krótkoterminowa, ustrukturyzowana praca ze związkiem myśli, emocji i zachowania.
- Zaburzenia lękowe, napady paniki
- Depresja
- OCD, fobie, lęk społeczny
Racjonalna terapia zachowania
Podejście Alberta Ellisa, jeden z poprzedników współczesnej CBT. W centrum uwagi są sztywne wymagania wobec siebie, innych i świata, które zamieniają trudność w cierpienie.
- Przewlekła samokrytyka, perfekcjonizm
- Złość, uraza, zazdrość
- Prokrastynacja
Psychoterapia rodzinna
Praca nie z pojedynczą osobą, lecz z systemem relacji — parą albo całą rodziną.
- Powtarzające się konflikty w parze
- Kryzysy w relacji i utrata bliskości
- Trudności rodzic–dziecko
Współczesne podejścia
Kierunki, które dodały do CBT pracę z akceptacją, współczuciem, głębokimi schematami i uważnością.
Terapia schematów
Rozwinięcie CBT do pracy z głębokimi, powtarzającymi się wzorcami, które ukształtowały się w dzieciństwie i nadal wyznaczają życie.
- Powtarzające się problemy w relacjach
- Przewlekłe poczucie „coś jest ze mną nie tak”
- Zaburzenia osobowości
Dialektyczna terapia behawioralna
Podejście stworzone przez Marshę Linehan do pracy z silną niestabilnością emocjonalną. Nauka konkretnych umiejętności zamiast rozmów o uczuciach.
- Zaburzenie osobowości z pogranicza
- Zachowania impulsywne, samookaleczenia
- Przewlekłe myśli samobójcze
Terapia akceptacji i zaangażowania
Podejście, które przesuwa cel terapii: nie pozbyć się nieprzyjemnych przeżyć, lecz przestać pozwalać im rządzić życiem.
- Przewlekły lęk i natrętne zamartwianie się
- Ból przewlekły i choroby przewlekłe
- Poczucie utraty sensu i kierunku
Terapia skoncentrowana na współczuciu
Podejście Paula Gilberta do pracy ze wstydem i wewnętrzną samokrytyką — tam, gdzie zwykłe techniki poznawcze nie działają.
- Ostra samokrytyka, wewnętrzny krytyk
- Przewlekły wstyd i poczucie bycia wadliwym
- Perfekcjonizm
Redukcja stresu (MBSR)
Ośmiotygodniowy ustrukturyzowany program Jona Kabat-Zinna — najlepiej przebadany format nauki praktyk uważności.
- Przewlekły stres i przeciążenie
- Profilaktyka wypalenia
- Ból przewlekły
Metody do wybranych zadań
Podejścia opracowane pod konkretny typ problemów i najskuteczniejsze właśnie w swoim obszarze.
EMDR
Wyspecjalizowana metoda pracy ze wspomnieniami traumatycznymi, rekomendowana przez Światową Organizację Zdrowia w leczeniu PTSD.
- PTSD, reakcje potraumatyczne
- Traumy pojedyncze i złożone
- Natrętne wspomnienia, koszmary
Uważność w depresji (MBCT)
Program opracowany specjalnie w celu zapobiegania nawrotom epizodów depresji. Łączy praktyki uważności z narzędziami terapii poznawczej.
- Nawracające epizody depresji
- Skłonność do ruminacji, „przeżuwania” myśli
- Okres po wyjściu z epizodu depresyjnego
Protokół ujednolicony (UP)
Protokół Davida Barlowa, który pracuje nie z pojedynczym rozpoznaniem, lecz z mechanizmem wspólnym dla wszystkich zaburzeń emocjonalnych.
- Lęk i depresja jednocześnie
- Kilka zaburzeń lękowych u jednej osoby
- Stany nieukładające się w jedno rozpoznanie
Program MORE
Podejście łączące praktyki uważności, pracę ze wzmocnieniem i przewartościowaniem. Opracowane dla zachowań nałogowych i bólu przewlekłego.
- Uzależnienie od substancji i alkoholu
- Uzależnienia behawioralne
- Ból przewlekły z uzależnieniem od leków przeciwbólowych
Nie wiesz, które podejście będzie odpowiednie?
To normalne — wybór metody to zadanie specjalisty, nie klienta. Opisz sytuację, a koordynator zaproponuje terapeutę.