Podejście stworzone przez Marshę Linehan do pracy z silną niestabilnością emocjonalną. Nauka konkretnych umiejętności zamiast rozmów o uczuciach.
Są osoby, u których emocje pojawiają się szybciej, osiągają większą siłę i opadają wolniej niż u większości. To nie jest wybór ani manipulacja — to cecha regulacji emocjonalnej.
Problem w tym, że przy takiej intensywności zwykłe rady („pomyśl inaczej”, „przeczekaj”) są bezużyteczne: zanim można by pomyśleć, emocja już rządzi zachowaniem. Stąd czyny impulsywne, samookaleczenia, zniszczone relacje — a za nimi wstyd, który uruchamia kolejny krąg.
DBT powstało właśnie do tego.
W nazwie zawarta jest centralna idea podejścia: jednocześnie zaakceptować siebie takim, jakim się jest teraz, i pracować nad zmianą. Nie „najpierw się poprawię, potem zaakceptuję”, lecz jedno i drugie razem. Próba zmiany bez akceptacji zamienia się w samokaranie; akceptacja bez zmiany zostawia wszystko po staremu.
Uważność. Umiejętność zauważania, co dzieje się wewnątrz, bez zlewania się z tym. Podstawa dla wszystkiego pozostałego: dopóki emocja nie zostanie zauważona, nie ma z czym pracować.
Tolerancja dystresu. Co robić, gdy jest tak źle, że „po prostu poczekać” nie sposób, a nawykowa reakcja jest destrukcyjna. Zestaw konkretnych technik — od pracy z temperaturą i oddechem po sposoby odwracania uwagi — które pozwalają przetrwać szczyt, nie robiąc niczego, czego potem się żałuje.
Regulacja emocji. Jak rozpoznawać emocje, rozumieć ich funkcję, zmniejszać podatność na silne reakcje i działać przeciwnie do impulsu tam, gdzie impuls szkodzi.
Efektywność interpersonalna. Jak prosić o to, czego się potrzebuje, i jak odmawiać, zachowując relację i szacunek do siebie. Dla osób z niestabilnością emocjonalną to osobny i bardzo praktyczny blok.
DBT w pełnym formacie to terapia indywidualna plus grupa treningu umiejętności. W naszej praktyce elementy DBT wbudowane są w pracę indywidualną: specjalista uczy umiejętności, Ty stosujesz je między sesjami i przynosisz obserwacje z powrotem.
Dużo uwagi poświęca się dzienniczkom: śledzenie emocji, impulsów i zastosowanych umiejętności to nie biurokracja, lecz narzędzie, które czyni zmianę widoczną.
To nie jest metoda krótka. Standardowe protokoły przewidziane są na okres od roku. Poszczególne umiejętności zaczynają jednak działać od razu — często od pierwszych tygodni.
Jeśli jesteś specjalistą i chcesz stosować tę metodę w pracy — centrum prowadzi programy, w których jest ona nauczana.
Systematyczne przygotowanie w terapii poznawczo-behawioralnej: 13 modułów, które prowadzą od metodologii i diagnozy do samodzielnej pracy z przypadkiem pod superwizją.
Napisz do nas — koordynator doprecyzuje potrzebę i zaproponuje terapeutę pracującego w tym podejściu.
