Terapia poznawcza oparta na uważności (MBCT)

Zadanie, do którego stworzono program

Depresja ma skłonność do powracania. Po jednym epizodzie prawdopodobieństwo kolejnego wyraźnie rośnie, po trzech — staje się wysokie. Powodem jest to, że przy każdym epizodzie utrwala się mechanizm: niewielkie obniżenie nastroju uruchamia nawykowy ciąg myśli o własnej niewystarczalności i beznadziei, a ten ciąg sam rozkręca stan do pełnego epizodu.

MBCT pracuje właśnie z tym przejściem — z momentem, w którym zwykły smutek zaczyna zamieniać się w depresję.

Jak to jest zbudowane

Rozpoznawanie wczesnego sygnału. Uczestnicy uczą się zauważać sam początek spadku — oznaki cielesne, zmianę myślenia, zawężenie aktywności — zanim proces nabierze siły.

Wyjście z trybu ruminacji. Przeżuwanie myśli („dlaczego taki jestem”, „co jest ze mną nie tak”) odbierane jest jako próba zrozumienia, ale w rzeczywistości utrzymuje stan. Praktyka uważności daje alternatywę: przełączenie z myślenia o przeżyciu na bezpośrednią obserwację tego przeżycia.

Odtożsamienie z myślami. Kluczowa umiejętność: zobaczyć myśl „do niczego się nie nadaję” jako zdarzenie psychiczne, a nie jako komunikat o rzeczywistości. Osłabia to jej władzę, nie wymagając spierania się z nią.

Plan indywidualny. Pod koniec programu każdy uczestnik sporządza własny zestaw wczesnych sygnałów i działań na wypadek ich pojawienia się.

Format

Osiem cotygodniowych spotkań w grupie plus codzienna samodzielna praktyka. Struktura zbliżona do MBSR, ale treść dostosowana do pracy z depresją: dodano elementy poznawcze, a praktyki ułożono z uwzględnieniem tego, jak zachowuje się uwaga przy obniżonym nastroju.

Kiedy program jest odpowiedni

Jest odpowiedni: po wyjściu z epizodu depresyjnego, jako profilaktyka; przy skłonności do długiego przeżuwania myśli; przy nawracających epizodach w wywiadzie.

Nie jest odpowiedni jako leczenie podstawowe w ostrym epizodzie depresji. W tym okresie trudno wytrzymać codzienną praktykę, a pierwszym krokiem powinna być terapia stanu ostrego, a w razie potrzeby wsparcie farmakologiczne przepisane przez lekarza.

W centrum

MBCT należy do kierunków centrum. Nabór grup zostanie ogłoszony; elementy podejścia stosowane są w pracy indywidualnej z klientami, którzy wyszli z epizodu depresyjnego.